Top 5 sai lầm chết người trong IELTS Reading và cách tránh: đừng để điểm số “bay màu”!

Chào các bạn! Lại là Minh Thúy từ nhà SOL IELTS đây.

Nếu bạn đang đọc bài này, chắc hẳn bạn cũng giống mình hồi trước – lao đầu vào làm bài IELTS Reading với tâm thế “đọc hết là xong”, nhưng rồi điểm số cứ lẹt đẹt mãi không lên nổi. Sau bao lần “vấp ngã” và tự mày mò, mình nhận ra rằng có những sai lầm mà hầu như ai cũng mắc phải, nhưng không phải ai cũng biết cách tránh.

Hôm nay, mình sẽ chia sẻ với các bạn 5 sai lầm “chết người” trong IELTS Reading mà mình từng “trải nghiệm” (theo cách không mấy vui vẻ), kèm theo mẹo để bạn tránh xa chúng. Đọc xong, bạn sẽ thấy làm bài Reading không còn là cơn ác mộng nữa đâu. Sẵn sàng chưa? Let’s go!

Sai lầm 1: dành quá nhiều thời gian cho một câu hỏi – “đuối” hết thời gian luôn!

Bạn có bao giờ rơi vào tình trạng: gặp một câu hỏi khó, cứ ngồi “gặm” mãi không ra, rồi quay qua quay lại thì hết mẹ nó thời gian chưa? Mình thì rồi, và hậu quả là cả bài thi chỉ làm được có 2 đoạn văn. Đúng là thảm họa!

Tại sao sai?

IELTS Reading chỉ cho bạn 60 phút để làm 40 câu hỏi, tức là trung bình bạn có khoảng 1 phút rưỡi cho mỗi câu. Nếu bạn dành tận 5-7 phút cho một câu khó, bạn sẽ không còn thời gian để làm các câu dễ hơn. Mà bạn biết không, trong bài thi, mỗi câu đúng đều có giá trị như nhau, bất kể dễ hay khó.

Cách tránh:

Để trảnh khỏi sai làm này thì mình đã đúc kết được những yếu tố sau:

• Đặt giới hạn thời gian: Nếu sau 2 phút mà vẫn không ra đáp án, bỏ qua ngay và chuyển sang câu khác. Đừng tiếc nuối, vì có khi câu sau lại dễ hơn nhiều.
• Quay lại sau: Khi làm xong hết các câu khác, bạn còn thời gian thì quay lại giải quyết câu khó. Lúc này đầu óc cũng “mở” hơn, biết đâu lại tìm được manh mối.
• Thực hành dưới áp lực: Khi luyện đề ở nhà, hãy đặt đồng hồ bấm giờ và tập thói quen không dừng lại quá lâu ở một câu.

Kinh nghiệm cá nhân: Mình từng “cố đấm ăn xôi” với một câu True/False/Not Given, ngồi phân tích tới 10 phút mà vẫn sai. Sau đó, mình đổi chiến thuật: cứ làm hết các câu dễ trước, rồi quay lại. Kết quả? Không những tiết kiệm thời gian mà còn tự tin hơn hẳn.

Sai lầm 2: đọc toàn bộ bài mà không có chiến lược – “đọc xong quên hết!”

Có lần mình quyết định “đọc hết bài cho chắc”, từ đầu đến cuối, từng chữ một. Kết quả là gì? Đọc xong thì quên mất ý chính, quay lại câu hỏi thì hoang mang không biết tìm thông tin ở đâu. Mất thời gian mà hiệu quả lại chẳng đạt được gì. 

Tại sao mình sai?

Bài IELTS Reading thường có 3 đoạn văn dài, với rất nhiều thông tin chi tiết. Nếu bạn đọc hết mà không có mục tiêu cụ thể, bạn sẽ bị “ngập” trong biển chữ và không biết đâu là trọng tâm để trả lời câu hỏi. Tất nhiên, chúng ta vẫn cần hiểu nội dung của bài đọc, nhưng không cần quá chi tiết từng từ từng chữ, nhất là dưới áp lực thời gian của kì thi IELTS đúng không nào.

Cách tránh:

Đây là những gì mình đã rút ra:

• Đọc câu hỏi trước: Trước khi đọc đoạn văn, hãy lướt qua các câu hỏi để biết mình cần tìm gì. Ví dụ, nếu câu hỏi hỏi về “the main reason for deforestation”, bạn sẽ biết cần tập trung vào phần nói về nguyên nhân phá rừng.
• Tìm từ khóa: Trong câu hỏi, hãy gạch chân từ khóa (key words) như “reason”, “effect”, “increase”, rồi tìm những từ tương tự hoặc đồng nghĩa trong bài.
• Skim và scan: Dùng kỹ năng đọc lướt (skimming) để nắm ý chính và đọc quét (scanning) để tìm thông tin cụ thể. Đừng cố hiểu từng câu, không cần thiết đâu.

Ví dụ: Giả sử câu hỏi là “What is the main purpose of the project?” Bạn chỉ cần skim qua đoạn văn, tìm đoạn nói về “purpose”, “aim” hoặc “goal”. Nếu thấy một câu như “The project aims to reduce pollution in urban areas”, thì đó chính là đáp án bạn cần nha.

Sai lầm 3: không hiểu rõ từ khóa và từ đồng nghĩa – “lạc trôi” trong đề thi!

Đây là sai lầm mà mình gọi là “bẫy của người ra đề”. Có lần mình làm một bài Reading, đoạn văn viết “The discovery was groundbreaking”, nhưng câu hỏi lại hỏi “Was the finding revolutionary?” Mình không biết “groundbreaking” và “revolutionary” cùng nghĩa, thế là chọn sai. Đúng là tức muốn khóc!

Tại sao mình sai?

Mình phát hiện ra là IELTS Reading rất thích dùng từ đồng nghĩa (synonyms) và diễn đạt lại (paraphrase) để thử thách chúng ta. Nếu chúng ta chỉ chăm chăm tìm từ khóa chính xác mà không hiểu từ đồng nghĩa, sẽ dễ bỏ qua đáp án đúng, và kết quả là chúng ta "bay màu", mất gần 5 củ khoai như chơi.

Làm thế nào để tránh lỗi sai này:

Đây là những kinh nghiệm xương máu của mình, mặc dù có thể các bạn đã biết nhưng mà mình cứ chia sẻ nha:

• Học từ đồng nghĩa theo cặp: Với mỗi từ vựng mới, tìm ít nhất 1-2 từ đồng nghĩa. Ví dụ: “increase” có thể là “rise”, “grow”, “surge”.
• Luyện tập nhận diện paraphrase: Khi làm bài, nếu câu hỏi dùng từ “happy”, hãy tìm trong bài các từ như “joyful”, “pleased”, “delighted”.
• Dùng từ điển hỗ trợ: Mình hay dùng Thesaurus (như Merriam-Webster online) để mở rộng vốn từ đồng nghĩa. Rất hữu ích luôn!

Ví dụ. Khi đọc 1 đoạn văn viết: “The population has increased significantly.” Câu hỏi hỏi: “Has the number of people risen?” Nếu chúng biết “increased” = “risen” và “population” = “number of people”, ta sẽ dễ dàng trả lời đúng hơn đấy.

Sai lầm 4: chọn đáp án dựa trên cảm tính – “chọn đại” mà sai đậm!

Mình từng nghĩ kiểu: “Ờ, đáp án này nghe hợp lý phết, chắc đúng!” Rồi chọn đại, không kiểm tra kỹ. Kết quả? Sai mất 5 câu liên tiếp, chỉ vì không chịu phân tích mà cứ “đánh liều” huhu. Nghe có vẻ sai nhưng lại rất hợp lý, thế mới chết chứ. 

Tại sao mình sai?

Chà chà, IELTS Reading không phải là trò chơi may rủi. Các đáp án thường được thiết kế để đánh lừa chúng ta, với những lựa chọn nghe có vẻ “đúng” nhưng thực ra lại sai hoàn toàn. Nếu chúng ta không có bằng chứng từ đoạn văn, chọn đại chỉ tổ mất điểm thôi đấy.

Cách tránh:

Làm thế nào nhỉ? Đây là kinh nghiệm của mình:

• Loại trừ đáp án sai: Đọc từng đáp án và kiểm tra xem có bằng chứng nào trong bài để loại bỏ những lựa chọn không phù hợp.
• Tìm bằng chứng cụ thể: Mỗi lần chọn đáp án, hãy tự hỏi: “Câu này trong bài viết có nói thế không?” Nếu không tìm được, đừng chọn.
• Cẩn thận với “bẫy”: Đề thi hay dùng các từ như “always”, “never”, “all” để đánh lừa. Nếu đoạn văn không nói rõ, đừng vội chọn.

Kinh nghiệm xương máu: Có lần mình làm dạng Multiple Choice, thấy đáp án “The experiment failed completely” nghe kịch tính nên chọn ngay. Nhưng đọc kỹ lại đoạn văn thì chỉ nói “The experiment faced challenges”, không hề nói “failed completely”. Từ đó, mình rút ra bài học: phải có bằng chứng cụ thể mới chọn!

Sai lầm 5: không luyện tập dưới áp lực thời gian – “ngày thi mới tỏ!”

Hồi mới học, mình hay làm bài Reading kiểu “thư thả”, không đặt thời gian, cứ từ từ mà làm. Đến ngày thi thật, áp lực thời gian làm mình hoảng loạn, làm chưa xong đã hết giờ. Cảm giác đó đúng là “đỉnh cao của sự bất lực”!

Trong bài thi thật, áp lực thời gian là một thử thách lớn. Nếu bạn không quen làm bài trong 60 phút, bạn sẽ dễ bị rối và không kịp làm hết các câu.

Để tránh sai lầm này, mình đã:

• Mô phỏng ngày thi: Mỗi lần luyện đề ở nhà, hãy đặt đồng hồ bấm giờ 60 phút và làm như thi thật. Không dừng lại, không tra từ, không nghỉ giữa chừng.
• Phân bổ thời gian hợp lý: Gợi ý của mình là: Passage 1 (15 phút), Passage 2 (20 phút), Passage 3 (25 phút) – vì Passage 3 thường khó nhất.
• Tăng tốc độ dần dần: Ban đầu nếu chưa quen, bạn có thể đặt 70 phút, rồi giảm dần xuống 60 phút khi đã quen.

Sau vài lần luyện đề với đồng hồ, mình nhận ra mình hay bị chậm ở Passage 3. Thế là mình tập trung cải thiện tốc độ đọc ở Passage 1 và 2 để dành thời gian nhiều hơn cho Passage 3. Đến ngày thi thật, mình làm xong còn dư 5 phút để kiểm tra lại nữa!

Checklist nhỏ để tự kiểm tra: bạn có đang mắc sai lầm không?

Mình đã tự làm một checklist nhỏ để kiểm tra xem mình có đang mắc những sai lầm này không. Bạn cũng thử xem nhé:

• Mình có hay dừng lại quá lâu ở một câu hỏi không?
• Mình có đọc hết bài mà không biết cần tìm gì không?
• Mình có bỏ qua từ đồng nghĩa hoặc diễn đạt lại trong bài không?
• Mình có chọn đáp án chỉ dựa trên cảm giác không?
• Mình có luyện tập làm bài với thời gian giới hạn chưa?

Nếu bạn tick “Có” ở bất kỳ câu nào, thì hãy áp dụng ngay các mẹo mình vừa chia sẻ nhé!

Lời kết: đừng để sai lầm “cướp” điểm của bạn!

IELTS Reading không phải là “con quái vật” mà bạn không thể đánh bại. Chỉ cần tránh được 5 sai lầm này, mình tin bạn sẽ thấy mọi thứ dễ thở hơn rất nhiều. Hãy bắt đầu từ hôm nay: làm một bài Reading, đặt đồng hồ, và thử áp dụng những mẹo mình đã chia sẻ. Đừng quên ghi lại những lỗi bạn hay mắc để rút kinh nghiệm nhé!

Nếu bạn có sai lầm nào “đỉnh cao” hơn mà mình chưa nhắc tới, hoặc muốn chia sẻ cách bạn vượt qua chúng, comment cho mình biết với nha! Chúc bạn sớm đạt band điểm mơ ước và “càn quét” IELTS Reading như một pro!